Максаты – мәктәп яны бакчаларының заман таләпләренә ни дәрәҗәдә җавап бирүен ачыклауга юнәлдерелде. Беренчедән, тәҗри­бә учас­­­­тогы җәйге, 5нче чи­рек­тә укучы балаларны хез­мәт аша тәрбияли ала­мы? Икенчедән, бакчада үстерелгән сый-нигъмәт уку чорында балаларны ашханә аша тукландыруга җитәме? Моннан тыш, тәҗрибә участогының исеме җи­семенә туры киләме – тәҗрибәләр үткәреләме ан­да?

Бу сорауларга уңай җавап алган саен йөрәккә рәхәт булып китә. Әйтик, Түбән Көек мәктәбенең бакча өчен җаваплы укытучылары – Рүзия Зарипова һәм Флера Шакирова утырт­кан кәбестәләр инде баш җибәрергә яталар, чөгендерләре дә матур гына формалашып килә. – Кәбестәгә Түбән Көеккә киләбез икән, – дип шаяртты мәгариф бүлеге җитәкчесе дә.

Бәрәңгене көл белән бутап утыртканнар монда, хәер, колорадо явыз “Көл тәме килә”, дип кенә, авызына капкан яфрак кисәген врәд ли төкерер. Шулай да эзләнүләре, балаларны да шуңа этәрүләре куанычлы хәл.

Күлле Киме мәктәбе директоры Алмаз Сафиул­лин белем йортының чә­чәккә күмелеп утыруы бе­лән хаклы рәвештә горурлана ала.

– Сентябрьдә тагын да матуррак булачак, – ди. Тәҗрибә участогы мөдире Гүзәл Паутова да, аның сүзләрен куәтләп:

– 30лап төр чәчәк бар безнең һәм күбесе – күпь­еллыклар, – ди. Директорларның кайберләре берничә төрле чәчәкне үзләрендә, мәктәптә үстерергә дип сорап алып та киттеләр. Чәчәкләрнең күп булуы күңелле күренеш, ләкин бәрәңге турында да онытырга ярамый, аз мәйдан били ул биредә. Бәрәңгене кышка укытучылардан җыярга уйлыйлар икән, хәер, монысы тагын берничә мәктәпкә хас күренеш. Кабат Айрат Фәнил улы сүзләрен кулланмыйча булмый:

– Бәрәңгене коллективтан җыю дөрес эш түгел инде ул, алайга китсә, кишер, чөгендерне дә шулай тупларга була, – диде мәгариф бүлеге мөдире.

Күңелле дә, кызганыч та:Арының “оптимальләш­терү корбаны”на әйләнгән мәктәбе авыл халкына кишер, чөгендер сатып акча эшли. Моннан тыш, карлыганнан кайнатма пешерәләр, мәктәп директоры Гөлназ Латыйпова сүзләренә караганда,  суганнан тыш башка төр орлыкның берсен дә чит­тән сатып алмыйлар. Ә мәк­тәптә нибары 37 бала укый, аларның да 17се башлангыч белем генә ала.

Яңа Шашы мәктәбенең по­мидор, борычлары бик ошады. Помидор төшә дә башлаган, кишернең чүбен, әйтүләренчә, алты тапкыр утаганнар инде. Бәрәңге укучыларга гына түгел, сатарга да җи­тәрлек – аны 1 гектар мәй­данда утыртканнар. Күң­гәр мәктәбенең көздән үк утырткан суганнары ерактан ук күңелне җәлеп итте, валлаһи, бүген үк чыгарып сатарлык. Биредә 150 төп каштан да утыртканнар, кәбестәләре дә бик әйбәт күренә.

Иске Өҗемнең кыяр үсентеләре бик кечкенә, әллә тәҗрибә үткәрәләр? Өстәвенә, чөгендерләре дә сирәкләнмәгән. Башка кимчелекләр юк, суган, кәбестәсе, гомумән, бар да – нормада.

Олы Мәңгәр мәктәбенең участогы бик зур. Югары Сәрдәне оптимальләш­терсәләр, карап, тәрбияләргә укучылар җитәргә тиеш, дип фикер йөртмиләрдерме? Кыяр монда да начар тишелгән.

Комыргуҗа һәм Күшәр мәктәпләренең бакчаларын да начар дип бәяләргә тел әйләнми. Дөрес, Күшәрдә кишернең бер сорты начар тишелгән.

Күәм һәм Олы Әтнә мәктәпләре бакчалары пөхтәлек, чисталык, яшелчә, чәчәкләрне чәчү дизайны белән сокландырды. Хәер, аларда елның елында шулай: ахыр чиктә планлы эшнең нәтиҗәсе дә уңай була.

– 14 мәктәп бакчасында булдык, гомумән алганда, яшелчәләрнең халәте барысында да бер чама. Әйбәт, дип бәяләргә була, – диде Айрат Фәнил улы нә­тиҗә ясап.

Нәкъ шулай, өстәвенә, күпме укучы баланың хезмәте кергән бу бакчаларга. Ә шулай да бер фикер бар: бак­чаның тәҗрибә участогы булуына күбрәк басым ясарга кирәктер. Кем бе­лә, бәлки нәкъ мәктәпләр ярдәмендә бәрәңгенең колорадо коңгызы ашамый һәм кәбестәнең корт­ламый тор­га­нын үстерә башлар­быз!