Ке­ше кай­да гы­на яшә­мә­сен, нин­ди ге­нә зур урын­да эш­ләп, нин­ди ге­нә олы дан-шөһ­рәт­ләр­гә иреш­мә­сен, тәү­ге кат кен­дек ка­ны там­ган, як­ты дөнь­я­га бе­рен­че мәр­тә­бә кү­зен ачып, ти­рә-юнь­не та­нып – бе­лү мөм­кин­ле­ген бир­гән ту­ып- үс­кән тө­бә­ге аның өчен из­ге кыйб­ла бу­лып ка­ла.  Үзеш­чән ха­лык те­атр­ла­ры рес­пуб­ли­ка фес­ти­ва­ле кы­са­ла­рын­да баш­ка­ла­быз Ка­зан­да Чир­ме­шән ра­йон мә­дә­ни­ят йор­ты кар­шын­да­гы ха­лык те­ат­ры спек­так­лен ка­ра­ган­нан соң, “ки­рәк чак­та трак­то­рист мин, ял ит­кән­дә гар­мо­нист” ди­гән ша­ян гый­ба­рә­гә туг­ры ка­лып яшәү­че як­таш­лар­га бул­ган  ка­дер-хөр­мәт хи­се кү­ңел­дә ка­бат кал­кып чык­ты…

Хуш, нәкъ ме­нә хә­зер­ге чу­а­лыш­лы-бу­та­лыш­лы көн­нәр­гә аваз­даш за­ман­ның кар­шы­лык­лы ва­кый­га­ла­рын ча­гыл­дыр­ган әсәр – яшь дра­ма­тург Ил­гиз Зәй­ни­ев­ның “Ә­ни… Ме­нә си­ңа – ки­лен…­нәр!” му­зы­каль ко­ме­ди­я­сен сәх­нә­ләш­те­реп, ре­жис­сер (ул Чың­гыз карт об­ра­зын да баш­ка­ру­чы) Ве­нер За­ки­ров зур та­быш яса­ган ди­яр­гә бу­ла. Бак­саң  спек­такль­дә­ге об­раз­лар ни­гез­дә без­нең авыл­лар­да яшәү­че­ләр­нең көн­дә­лек мә­шә­кать­лә­рен, тор­мыш вак-тө­як­лә­рен, һәм дә ахыр чик­кә ки­леп, ке­ше яз­мыш­ла­рын көз­ге­дә­ге ке­бек күр­сә­теп – ачып би­рә икән бит! Әй­тик, җил­кә­сен­дә тор­мыш ну­жа­сын күп кү­тәр­гән, зи­рәк һәм тап­кыр, моң­су - ша­ян Чың­гыз карт, ял­гы­зы гы­на тор­мыш ар­ба­сын сөйрәү­че бо­ек Әкъ­ли­мә (роль­дә – Тәз­кия Кә­ри­мо­ва), бар тор­мы­шын бер­дән­бер улы­на ба­гыш­лап, олы­гай­ган кө­нен­дә дә рә­хәт күр­ми яшәп усал­лан­ган бер­кат­лы Мин­сы­лу кар­чык (Флү­зә Сат­та­ро­ва – Фәр­хет­ди­но­ва), ха­тын-кыз кот­кы­сы­на тиз би­ре­леп тә, ир­ле­ген як­лый ал­мау­чы неч­кә кү­ңел­ле Зин­нур (Ил­дар Га­ли­мов), ир­ләр­не азын­ды­ру­чы җил­бә­зәк Җә­ми­лә (Әл­фия За­ки­ро­ва) бе­лән Ру­мия (Ру­ша­ния Ша­ки­ро­ва), тип­сә ти­мер өзәр­лек ба­тыр, кыз­лар кү­зе тө­шәр­лек ба­һа­дир бу­лып та, хә­мер бе­лән акы­лы то­ма­лан­ган Рә­хим­җан (Рус­лан Сө­ләй­ма­нов) ке­бек­ләр ара­быз­да юк­мы­ни?! Шу­ңа кү­рә, спек­такль­не ка­ра­гач, кай­бе­рәү­ләр­нең эч­ке бер их­лас­лык бе­лән то­ем­лап, ан­да үз-үз­лә­рен та­нып-кү­реп, шат­ла­нып яки сис­кә­неп – ким­се­неп ку­ю­ла­ры бик мө­һим ди­гән тәэ­сир ка­ла. Ә бу, та­ныл­ган әдип әйт­меш­ли, “те­атр як­ты­лык­ка, нур­га ил­тә”, икен­че төр­ле әйт­кән­дә, спек­такль­нең тәр­би­я­ви кө­чен арт­ты­ра, ке­ше­гә үз-үзе­нә чит­тән тән­кыйть күз­ле­ген­нән ка­рап үз­гә­рер­гә, ях­шы­лык­ны на­чар­лык­тан ае­рыр­га бу­лы­ша.

Ре­жис­сер­ның та­гын бер уңы­шы – роль­ләр­нең дө­рес бү­ле­не­шен­дә. Һәр баш­ка­ру­чы үз уры­нын­да, об­раз­ны ту­лы­сын­ча ачып би­рү өчен һәр­кай­сы­ның сә­лә­те, мөм­кин­ле­ге ис­кә алын­ган. Мәгъ­лүм ки, ме­лод­ра­ма әсә­ре­нә ка­ра­ган­да, ко­ме­дия жан­рын­да­гы спек­такль­не уй­на­вы, га­ди­е­рәк итеп әйт­кән­дә, та­ма­ша­чы­ны ела­ту­га ка­ра­ган­да, көл­де­рүе авыр­рак. Бу җә­һәт­тән як­таш­лар ка­зан­лы­лар ал­дын­да сы­нат­ма­ды. Мө­ла­ем­лыгы ту­лып тор­ган Чың­гыз карт­ның тор­мыш юл­да­шы­на әй­лән­гән төрт­мә­ле “шы­гыр­да­вык” гар­му­ны, усал ка­раш­лы Мин­сы­лу­ның ял­ган ки­лен­нәр­дән үч алу ат­ри­бу­ты бул­ган “кыз­ган” та­ба­га­чы, Җә­ми­лә бе­лән Ру­ми­я­нең бер-бер­се­нә ка­ра­та ачу ки­тер­геч көн­чел кө­яз ка­раш­ла­ры, Әкъ­ли­мә­нең ке­ше-ка­ра кү­зен­нән яше­реп, ка­дер­гә ге­нә кия тор­ган “мод­ный” үк­чә­ле түф­лие, ин­саф­лы, тәр­би­я­ле, әм­ма кур­как һәм пеш­мә­гән Зин­нур­ның –  “жал­-кий” мес­кен ка­ра­шы, Рә­хим­җан­ның исе­рек­ләр­гә ге­нә хас тә­кәб­бер, кыю, әм­ма кө­ян­тә­дәй сы­гы­лып то­ру­чы гәү­дә­се та­ма­ша­чы­лар күз ал­дын­нан озак кит­мәс әле. Кем әйт­меш­ли, ал­да­гы ел­лар­да ха­лык те­атр­ла­ры рес­пуб­ли­ка фес­ти­ва­ле сәх­нә­лә­рен­дә азау яр­ган Ве­нер За­ки­ров, Ил­дар Га­ли­мов (уз­ган ел­гы фес­ти­валь­дә иң ях­шы – ир-ат ро­лен баш­ка­ру­чы исе­мен ал­ган иде), Флү­зә Сат­та­ро­ва һәм баш­ка һә­вәс­кәр ар­тист­ла­ры­быз­ның ос­та итеп уй­нау­ла­ры­на та­ма­ша­чы­лар ин­де ия­лә­шеп бет­сә­ләр, яшь ар­тист Рус­лан Сө­ләй­ма­нов­ның чы­гы­шы бер дә “тө­ер­ле кой­мак­ны” хә­тер­ләт­мә­де, шун­дый җа­вап­лы роль­не кыю, чын­бар­лык­ка ту­ры ки­те­реп уй­на­вы та­ма­ша­чы­лар өчен кү­ңел­ле ачыш бул­ды. Спек­такль­нең тор­мыш­тан конк­рет ми­сал­лар, җир­ле сөй­ләм те­ле һәм го­реф-га­дәт кү­ре­неш­лә­ре бе­лән ба­е­ты­луы да күр­кәм кү­ре­неш.

Те­атр гар­де­роб­тан, ә сәх­нә де­ко­ра­ци­я­дән баш­ла­на, ди­ләр. Як­таш­ла­ры­быз сәх­нә би­зә­ле­ше­нә дә зур игъ­ти­бар ит­кән­нәр. Өс­тәл-урын­дык ке­бек өй җи­һаз­ла­рын­нан тыш, мө­сел­ман­ның пакъ­лек бил­ге­се бул­ган тә­һа­рәт ком­га­ны­ның да кү­ре­неп ки­түе,  авыл­да әле  дин­сез­лек­нең бө­тен­ләй ча­ма­дан аш­ма­вы­на бер иша­рә бу­лып то­ра. Го­му­мән, сәх­нә­не зә­вык­лы итеп би­зәү өчен рәс­сам Сә­лим­җан Га­ми­ров күп ты­рыш­лык куй­ган. Ә спек­такль­нең му­зы­каль би­зә­ле­шен ком­по­зи­тор Ри­нат Го­бәй­дул­лин уңыш­лы тәэ­мин ит­кән. Сәх­нә­гә ут ку­ю­чы һәм та­выш опе­ра­то­ры Алек­сандр Се­лез­нев хез­мә­тен дә бил­ге­ләп үтү урын­лы бу­лыр.

Уз­ган ел рес­пуб­ли­ка үзеш­чән ха­лык те­атр­ла­ры фес­ти­ва­лен­дә як­таш­ла­ры­быз– Чир­ме­шән ра­йон мә­дә­ни­ят йор­ты кар­шын­да­гы ха­лык те­ат­ры иң юга­ры бү­ләк – Гран-при­га ла­ек бул­ган иде. Кол­лек­тив­ның  бы­ел­гы чы­гы­шы да юга­ры би­ек­лек­тә кү­рен­де. Кү­ре­нек­ле те­атр әһел­лә­рен­нән, бел­геч­ләр­дән тор­ган мәр­тә­бә­ле жю­ри тиз­дән үз сү­зен әй­тер. Ә без – Ка­зан­да яшәү­че  чир­ме­шән­ле­ләр, үзеш­чән ар­тист­ла­ры­быз­га:
“А­фә­рин, як­таш­лар, бул­дыр­ды­гыз!”-дип, чын кү­ңел­дән әй­тә ала­быз.

Фә­нис Мө­хәм­мә­тов.